Boek 7 Artikel 634 (7:634 BW)

Iedere werknemer bouwt vakantie op. De wet drukt dat minimum uit in een formule die voor elk contract werkt: over een jaar waarin hij gedurende de volledige overeengekomen arbeidsduur recht op loon had, verwerft hij vakantie van ten minste vier maal de arbeidsduur per week. Wie veertig uur per week werkt, komt zo op twintig vakantiedagen van acht uur; wie twintig uur per week werkt, op tachtig uur vakantie. Is de arbeidsduur in uren per jaar uitgedrukt, dan geldt een overeenkomstige tijd.

Voor wie geldt dit

De regel geldt voor iedere werknemer met een arbeidsovereenkomst, ongeacht de omvang of duur van het contract: fulltime, parttime, tijdelijk, oproep. Opdrachtnemers en aannemers bouwen geen vakantie op; zij vallen buiten deze afdeling. De aanspraak die hier staat is een minimum. Veel cao's en arbeidsovereenkomsten kennen meer dagen toe; die extra dagen worden bovenwettelijk genoemd en volgen deels andere regels, bijvoorbeeld bij verjaring en bij afkoop.

Werken over een deel van het jaar

Begint of eindigt het dienstverband in de loop van het jaar, of had de werknemer maar over een deel van het jaar recht op loon, dan bouwt hij naar evenredigheid op. De maatstaf is wat hij zou hebben opgebouwd als hij het hele jaar over de volledige arbeidsduur recht op loon had gehad. Dezelfde evenredige benadering geldt bij een wijziging van de arbeidsduur in de loop van het jaar.

• Halverwege in dienst. Wie in juli begint, bouwt over dat jaar ongeveer de helft op.
• Parttime. Minder uren per week betekent evenredig minder vakantie-uren, niet minder vakantieweken.

- Uren in plaats van dagen. Rekenen in uren voorkomt misverstanden bij wisselende roosters.

Kan hiervan worden afgeweken

De opbouw van het wettelijk minimum staat vast; afwijking ten nadele van de werknemer is niet de bedoeling van deze afdeling. Eén beperkte uitzondering staat wel in het artikel zelf: bij collectieve arbeidsovereenkomst of bij regeling van een bevoegd bestuursorgaan kan voor werknemers van wie de arbeidsovereenkomst eindigt nadat zij ten minste een maand heeft geduurd, worden bepaald dat de aanspraak per tijdvak van een maand wordt berekend. Dat is een toegestane afwijking van de evenredige berekening van het tweede lid, die bij een gebroken laatste maand minder kan opleveren dan die evenredige berekening. Situaties waarin de werknemer geen loon ontvangt maar toch opbouwt, staan in artikel 7:635 BW.

Een voorbeeld

Een verkoopmedewerkster werkt vierentwintig uur per week en treedt op 1 april in dienst. Over een heel jaar zou zij zesennegentig uur vakantie opbouwen; over negen maanden dus ongeveer tweeënzeventig uur. Neemt zij die uren niet op, dan blijven ze niet onbeperkt staan: de wettelijke vakantie vervalt op grond van artikel 7:640a BW zes maanden na afloop van het kalenderjaar waarin zij is opgebouwd, tenzij zij redelijkerwijs niet in staat was vakantie op te nemen. Bij het einde van het dienstverband wordt alleen uitbetaald wat op dat moment nog niet is vervallen.

In de praktijk

Het loont om de opbouw in uren bij te houden en op de loonstrook of in een verlofsysteem zichtbaar te maken. Voor werknemers is dit artikel het antwoord op de vraag hoeveel dagen zij minimaal krijgen; voor werkgevers is het de ondergrens waaronder geen enkele afspraak, ook geen cao, de opbouw mag brengen.