Boek 7 Artikel 464 (7:464 BW)

Niet alle geneeskundige handelingen berusten op een behandelingsovereenkomst. Denk aan een keuring voor een verzekering, een onderzoek door een bedrijfsarts of een beoordeling in opdracht van een instantie. Artikel 7:464 BW zorgt ervoor dat de betrokkene ook dan niet zonder bescherming zit: de bepalingen van deze afdeling gelden overeenkomstig, evenals enkele algemene bepalingen over opdracht, voor zover de aard van de rechtsbetrekking zich daartegen niet verzet.

Welke regels meeschuiven

Het eerste lid verwijst naar de bepalingen van deze afdeling, zoals de informatieplicht, het toestemmingsvereiste, het dossier, de inzage, het beroepsgeheim, de fysieke privacy en het verbod om aansprakelijkheid uit te sluiten. Daarnaast schuiven drie bepalingen uit de algemene regeling van opdracht mee: artikel 7:404 BW over uitvoering door degene aan wie de opdracht met het oog op zijn persoon is verleend, het tweede lid van artikel 7:405 BW over de hoogte van het loon, en artikel 7:406 BW over onkosten en schadevergoeding. De begrenzing zit in de toevoeging dat de aard van de rechtsbetrekking zich er niet tegen mag verzetten: een keuringsarts behandelt niet, dus regels die alleen bij behandeling passen blijven buiten beeld. Voor bepaalde soorten keuringen geldt bovendien een afzonderlijke regeling, waarin is bepaald dat slechts een deel van de bepalingen van toepassing is. Welke regels bij een concrete keuring gelden, hangt dus ook af van het soort keuring.

Bijzondere regels bij beoordelingen

Voor de handelingen die artikel 7:446 BW uitdrukkelijk buiten de behandelingsovereenkomst plaatst, dus onderzoek in opdracht van een ander om aanspraken vast te stellen of geschiktheid te beoordelen, gelden twee extra regels. De gegevens worden niet langer bewaard dan voor het doel van het onderzoek nodig is, tenzij een wettelijke regeling zich tegen vernietiging verzet. En de onderzochte persoon moet de gelegenheid krijgen te laten weten of hij de uitslag en de conclusie wil horen.

Als eerste de uitslag horen

Wil hij de uitslag inderdaad vernemen, dan komt daar in bepaalde gevallen nog iets bij: hij moet ook kunnen aangeven dat hij die uitslag als eerste wil kennen, zodat hij zelf kan beslissen of anderen ervan horen. Dat recht geldt niet wanneer het onderzoek samenhangt met een arbeidsverhouding die al bestaat, met een verzekering die al is gesloten, of met een opleiding waartoe iemand al is toegelaten. In die gevallen bestaat de rechtsverhouding met de opdrachtgever al.

Waarom dat verschil

Het blokkeringsrecht is gekoppeld aan de fase waarin een rechtsverhouding nog moet ontstaan, zoals bij een aanstellingskeuring of een keuring voor een nieuwe verzekering. Door zelf als eerste te horen wat er uitkomt, kan de onderzochte besluiten zich terug te trekken voordat de opdrachtgever de uitslag krijgt. Bestaat de arbeidsverhouding, de verzekering of de toelating tot de opleiding al, dan geeft de wet die mogelijkheid niet.

Een voorbeeld. Iemand solliciteert en moet een medische keuring ondergaan die voor de functie is voorgeschreven. Hij mag vooraf zeggen of hij de uitslag wil horen, en zo ja, dat hij die als eerste wil krijgen. Blijkt er iets waardoor hij afziet van de baan, dan kan hij verhinderen dat de uitslag naar de werkgever gaat. Wordt hij daarentegen als zittende werknemer door de bedrijfsarts onderzocht, dan geldt die blokkeringsmogelijkheid niet.

In de praktijk

Voor de onderzochte persoon is het belangrijk vooraf te zeggen wat hij wil, want achteraf is de uitslag al verstuurd. Voor artsen die keuringen doen, volgt uit het tweede lid dat zij de onderzochte de gelegenheid moeten geven die keuze te maken; vastlegging van het antwoord maakt later aantoonbaar wat is afgesproken. En voor iedereen geldt dat het beroepsgeheim ook hier van toepassing is: de opdrachtgever krijgt alleen wat bij het doel van het onderzoek hoort, niet het hele medische beeld.