Boek 7 Artikel 751 (7:751 BW)

Een aannemer hoeft het werk niet met eigen handen te doen. Dit artikel geeft hem uitdrukkelijk de bevoegdheid om het onder zijn leiding door anderen te laten uitvoeren, en om voor onderdelen zelfs de leiding aan anderen over te laten. Daar staat een harde begrenzing tegenover: aan zijn eigen aansprakelijkheid voor een deugdelijke nakoming van de overeenkomst verandert dat allemaal niets.

Wat de aannemer mag

Twee dingen worden onderscheiden. Hij mag het werk door anderen laten uitvoeren, waarbij hij zelf de leiding houdt: eigen personeel, uitzendkrachten, ingehuurde zzp'ers. En hij mag voor onderdelen de leiding zelf uit handen geven, wat in de bouw gebruikelijk is: de installateur regelt zijn eigen deel, de dakdekker het zijne. De wet noemt dit een bevoegdheid van de aannemer; toestemming van de opdrachtgever vraagt het artikel daarvoor niet.

Wat er niet verandert

De opdrachtgever heeft één contractspartij: de aannemer. Gaat er iets mis in het deel dat een onderaannemer heeft gedaan, dan kan hij zich in beginsel gewoon tot de aannemer wenden. Dat een ander de fout maakte, dat de onderaannemer failliet is of dat hij zorgvuldig heeft uitgezocht wie hij inschakelde, ontslaat de aannemer op zichzelf niet van zijn verplichtingen. De woorden 'onverminderd zijn aansprakelijkheid' in de wettekst laten zien dat het inschakelen van anderen niets afdoet aan wat de aannemer tegenover de opdrachtgever verschuldigd is. Wat er verder tussen aannemer en onderaannemer speelt, is een aparte kwestie die de opdrachtgever niet raakt.

Een voorbeeld: een opdrachtgever laat een aanbouw plaatsen. De aannemer besteedt het stucwerk uit. Het stucwerk gaat na een maand scheuren. De opdrachtgever spreekt de aannemer aan; die moet het herstellen en kan daarna zelf verhaal halen bij de stukadoor.

Waarom dit zo is geregeld

Bouwen gebeurt bijna nooit door één partij. Zou elke schakel apart aansprakelijk zijn tegenover de opdrachtgever, dan zou die bij een gebrek eerst moeten uitzoeken wie welk stukje deed en zou hij tegen meerdere partijen tegelijk moeten procederen. De wet houdt de verantwoordelijkheid daarom bij degene met wie hij de overeenkomst sloot, en laat de onderlinge verdeling aan de ketting van bedrijven zelf over.

Uitvoering en leiding

De tekst van het artikel maakt een duidelijk onderscheid tussen twee dingen die de aannemer aan anderen kan overlaten. De uitvoering van het werk mag hij in zijn geheel door anderen laten doen, zolang dat onder zijn leiding gebeurt. De leiding zelf mag hij volgens de wettekst overlaten ten aanzien van onderdelen. De wet koppelt dus de bevoegdheid om de leiding uit handen te geven aan onderdelen van het werk, en niet aan het werk als geheel. Partijen kunnen daarnaast in hun overeenkomst afspraken maken over wie het werk uitvoert of wie de leiding heeft; zulke afspraken binden de aannemer zoals elke andere contractsbepaling.

In de praktijk

Voor de opdrachtgever: richt klachten en aansprakelijkstellingen aan de aannemer en niet aan de onderaannemer, ook al is die op de bouwplaats het aanspreekpunt geweest. Wilt u dat een bepaald bedrijf het werk doet, leg dat dan vast in de overeenkomst. Voor de aannemer: uitbesteden verlicht de uitvoering maar niet de verantwoordelijkheid, dus goede afspraken met onderaannemers over herstel en aansprakelijkheid zijn geen luxe.