Boek 7 Artikel 638 (7:638 BW)

Vaststellen en wijzigen van de vakantieperiode

De werkgever is verplicht de werknemer ieder jaar in de gelegenheid te stellen de vakantie op te nemen waarop de werknemer op grond van artikel 634 ten minste aanspraak heeft.
Voorzover in de vaststelling van de vakantie niet is voorzien bij schriftelijke overeenkomst dan wel bij of krachtens collectieve arbeidsovereenkomst of regeling door of namens een daartoe bevoegd bestuursorgaan of de wet, stelt de werkgever de tijdstippen van aanvang en einde van de vakantie vast overeenkomstig de wensen van de werknemer tenzij gewichtige redenen zich daartegen verzetten. Indien de werkgever niet binnen twee weken nadat de werknemer zijn wensen schriftelijk heeft kenbaar gemaakt, schriftelijk aan de werknemer gewichtige redenen heeft aangevoerd, is de vakantie vastgesteld overeenkomstig de wensen van de werknemer.
In geval van gewichtige redenen wordt de vakantie op zodanige wijze vastgesteld dat de werknemer desverlangd, voorzover zijn aanspraak daartoe toereikend is, gedurende twee opeenvolgende weken of tweemaal een week vakantie kan opnemen.
De werkgever stelt de vakantie zo tijdig vast dat de werknemer gelegenheid heeft tot het treffen van voorbereidingen voor de besteding van de vakantie.
De werkgever kan, indien daartoe gewichtige redenen zijn, na overleg met de werknemer, het vastgestelde tijdvak van de vakantie wijzigen. De schade die de werknemer lijdt ten gevolge van de wijziging van het tijdvak van de vakantie, wordt door de werkgever vergoed.
De werkgever is verplicht de werknemer de resterende aanspraak op vakantie in dagen of uren te verlenen, tenzij gewichtige redenen zich daartegen verzetten.
Indien een aanspraak op vakantie is verworven die het in artikel 634 bedoelde minimum te boven gaat, kan voorzover die aanspraak dat minimum te boven gaat, bij schriftelijke overeenkomst van de in lid 2 genoemde termijn worden afgeweken ten nadele van de werknemer.
Dagen of gedeelten van dagen waarop de werknemer tijdens een vastgestelde vakantie ziek is, gelden niet als vakantie, tenzij in een voorkomend geval de werknemer daarmee instemt. In afwijking van de vorige volzin kan bij schriftelijke overeenkomst worden bepaald dat de in enig jaar verleende vakantiedagen of gedeelten daarvan waarop de werknemer ziek is, als vakantie gelden tot ten hoogste het aantal vakantiedagen dat voor dat jaar boven het in artikel 634 bedoelde minimum is overeengekomen.

Toelichting

Vakantie opbouwen heeft alleen zin als je haar ook kunt opnemen. Daarom moet de werkgever de werknemer ieder jaar in de gelegenheid stellen ten minste het wettelijk minimum aan vakantie op te nemen. Over het wanneer geeft dit artikel een duidelijke voorrangsregel: de wensen van de werknemer zijn leidend, tenzij gewichtige redenen zich daartegen verzetten. Een vakantieaanvraag mag dus niet zonder goede reden worden geweigerd.

Hoe de vaststelling verloopt

Staat er niets over de vaststelling in de arbeidsovereenkomst, in een cao of in een regeling van een bevoegd bestuursorgaan, dan stelt de werkgever begin en einde van de vakantie vast volgens de wensen van de werknemer. Reageert hij niet binnen twee weken nadat de werknemer zijn wensen schriftelijk kenbaar maakte, en voert hij niet schriftelijk gewichtige redenen aan, dan staat de vakantie vast zoals de werknemer die wilde. Zwijgen komt dus neer op instemmen.

Wat gewichtig is, staat niet in de wet; het gaat om zwaarwegende bedrijfsbelangen, zoals een bezetting die op de gevraagde dagen echt niet rond te krijgen is. Ook dan is de werkgever niet vrij. Als de werknemer dat wil, en zijn saldo toereikend is, moet de vakantie zo worden vastgesteld dat hij twee opeenvolgende weken of tweemaal een week aaneengesloten vrij kan zijn. Verder moet de werkgever de vakantie zo tijdig vaststellen dat de werknemer zijn vakantie kan voorbereiden en boeken, en moet hij het resterende saldo in dagen of uren verlenen, tenzij ook daar gewichtige redenen tegen zijn.

Een al vastgestelde vakantie wijzigen

Dat kan, maar niet lichtvaardig: er moeten gewichtige redenen zijn en de werkgever moet eerst met de werknemer overleggen. Bovendien draagt hij de rekening. De schade die de werknemer door de verschuiving lijdt, bijvoorbeeld een geannuleerde reis, moet de werkgever vergoeden. Terugroepen uit een vakantie is dus geen kosteloze bevoegdheid.

Ziek tijdens de vakantie

Wordt de werknemer ziek op dagen waarop hij vakantie had, dan tellen die dagen niet als vakantie, tenzij hij daar in dat geval mee instemt. Schriftelijk kan worden afgesproken dat zulke dagen toch als vakantie gelden, maar hooguit tot het aantal dagen dat dat jaar boven het wettelijk minimum is overeengekomen. Die ruimte deelt de werkgever met de regeling van artikel 7:637 BW; hij kan haar niet twee keer gebruiken.

Kan hiervan worden afgeweken

Slechts beperkt. Van de termijn van twee weken voor het aanvoeren van gewichtige redenen kan schriftelijk ten nadele van de werknemer worden afgeweken, maar alleen voor zover zijn aanspraak het wettelijk minimum te boven gaat. De kern van het artikel, het recht om vakantie op te nemen en de voorrang van de wensen van de werknemer, staat vast; artikel 7:645 BW verbiedt afwijking ten nadele van de werknemer buiten de gevallen die de wet zelf noemt.

In de praktijk

Vraag vakantie schriftelijk aan en bewaar die aanvraag: de termijn van twee weken gaat pas lopen als de wensen schriftelijk zijn kenbaar gemaakt, en die termijn is voor de werknemer een sterk middel. Voor werkgevers is de boodschap dat een weigering onderbouwd en tijdig moet zijn, en dat het intrekken van een goedgekeurde vakantie geld kan kosten.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Vakantiedagen afboeken bij een zieke werknemer

Hoge Raad · 2023-11-17 · ECLI:NL:HR:2023:1603

Een werknemer werd ziek nadat zijn vakantie al was vastgesteld en ging toch met toestemming van de bedrijfsarts op vakantie; de werkgever boekte vakantiedagen af. De Hoge Raad oordeelde dat voor de instemming die artikel 7:638 lid 8 BW eist, niet voldoende is dat de werknemer aan de bedrijfsarts, zijn leidinggevende of de werkgever laat weten dat hij nog op vakantie wil. Wel kan een cao gelden als de schriftelijke overeenkomst waarin vooraf kan worden bepaald dat ziektedagen als vakantie worden aangemerkt, voor zover het bovenwettelijke dagen betreft. De uitspraak scherpt in wanneer ziektedagen ten laste van het vakantiesaldo mogen komen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst