Boek 7 Artikel 908 (7:908 BW)

Gevolgen van de verbindendverklaring en het recht om niet mee te doen

Zodra het verzoek tot verbindendverklaring is toegewezen heeft de overeenkomst, bedoeld in artikel 907, tussen partijen en de gerechtigden tot een vergoeding de gevolgen van een vaststellingsovereenkomst waarbij ieder der gerechtigden als partij geldt.
De verbindendverklaring heeft geen gevolg ten aanzien van een gerechtigde tot een vergoeding die binnen een door de rechter te bepalen termijn van ten minste drie maanden na de in artikel 1017 lid 3 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering bedoelde aankondiging van de beschikking door een schriftelijke mededeling aan de in artikel 907 lid 2, onder f, bedoelde persoon heeft laten weten niet gebonden te willen zijn. De rechter kan het de partijen die de overeenkomst hebben gesloten, toestaan, dat de gerechtigden tot een vergoeding verzocht worden om met de in de eerste zin bedoelde mededeling nadere gegevens te verstrekken. Indien de in de tweede zin bedoelde gegevens niet worden verstrekt, dan wel onjuist of onvolledig zijn, tast dat niet de geldigheid aan van de in de eerste zin bedoelde mededeling.
Voor een gerechtigde tot een vergoeding die bij de in lid 2 bedoelde aankondiging niet met zijn schade bekend kon zijn heeft een verbindendverklaring geen gevolg indien hij na het bekend worden van zijn schade door een schriftelijke mededeling aan de in artikel 907 lid 2, onder f, bedoelde persoon heeft laten weten niet gebonden te willen zijn. Een partij die zich bij de overeenkomst heeft verbonden tot vergoeding van schade kan een gerechtigde tot een vergoeding als bedoeld in de eerste zin schriftelijk een termijn van ten minste zes maanden stellen waarbinnen deze kan laten weten niet gebonden te willen zijn. Daarbij wordt tevens mededeling gedaan van de naam en de woonplaats van de in artikel 907 lid 2, onder f, bedoelde persoon.
Een beding dat een partij bij de overeenkomst ten nadele van de gerechtigden tot een vergoeding van een verbintenis bevrijdt is na een verbindendverklaring nietig, tenzij het de partijen op wie een verplichting tot vergoeding van de schade rust gezamenlijk de bevoegdheid geeft om uiterlijk binnen zes maanden na verloop van de in lid 2 bedoelde door de rechter te bepalen termijn de overeenkomst op te zeggen op de grond dat de verbindendverklaring voor te weinig gerechtigden tot een vergoeding gevolgen heeft of op een andere in de overeenkomst vermelde grond onvoldoende gevolgen heeft. Opzegging vindt in dat geval plaats door aankondiging in twee nieuwsbladen en door een schriftelijke mededeling aan de stichting of vereniging, bedoeld in artikel 907 lid 1. De partijen die de overeenkomst hebben opgezegd dragen er zorg voor dat daarvan zo spoedig mogelijk schriftelijk mededeling wordt gedaan aan de bekende gerechtigden tot een vergoeding, waarbij de partijen zich kunnen houden aan de laatste hen bekende woonplaatsen van de gerechtigden tot een vergoeding.
Nadat de overeenkomst verbindend is verklaard kunnen de partijen die de overeenkomst hebben gesloten zich niet beroepen op de vernietigingsgronden als bedoeld in de artikelen 44 lid 3 van Boek 3 en 228 van Boek 6, en kan een gerechtigde tot een vergoeding zich niet beroepen op de vernietigingsgrond als bedoeld in artikel 904 lid 1.

Toelichting

Zodra de rechter een collectieve schaderegeling verbindend verklaart, geldt zij tussen de partijen die haar sloten en alle gedupeerden als een vaststellingsovereenkomst, waarbij iedere gerechtigde als partij wordt beschouwd. Dat is een ingrijpend gevolg: iemand die er zelf niets mee te maken heeft gehad, zit eraan vast. Dit artikel geeft daarom ook de uitweg: wie niet mee wil doen, kan dat laten weten.

Niet gebonden willen zijn

De verbindendverklaring werkt niet tegenover de gedupeerde die binnen de door de rechter bepaalde termijn schriftelijk laat weten dat hij niet gebonden wil zijn. Die termijn bedraagt ten minste drie maanden en begint te lopen na de aankondiging van de beschikking, die volgens het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering plaatsvindt. Het bericht moet worden gestuurd aan de persoon die in de regeling als aanspreekpunt is genoemd.

De rechter kan de partijen bij de regeling toestaan om aan de gedupeerden te vragen bij dat bericht nadere gegevens te verstrekken. Belangrijk is wat de wet daaraan toevoegt: worden die gegevens niet, onjuist of onvolledig verstrekt, dan tast dat de geldigheid van de mededeling niet aan. Wie duidelijk laat weten niet mee te doen, verliest die keuze dus niet door een administratieve fout.

Wie zijn schade nog niet kende

Het derde lid beschermt de gedupeerde die ten tijde van de aankondiging nog geen weet kon hebben van zijn schade. Hij kan ook daarna nog laten weten niet gebonden te willen zijn, zodra hij van zijn schade weet. De partij die zich in de regeling heeft verbonden de schade te vergoeden, kan hem daarvoor schriftelijk een termijn stellen van ten minste zes maanden, en moet daarbij vermelden aan wie het bericht kan worden gestuurd.

Beperkte ruimte om er alsnog vanaf te komen

Een beding dat een partij bij de regeling ten nadele van de gedupeerden van een verplichting bevrijdt, is na de verbindendverklaring nietig. Er is één uitzondering: de partijen die tot vergoeding zijn gehouden mogen gezamenlijk de bevoegdheid krijgen om de regeling op te zeggen, uiterlijk binnen zes maanden na afloop van de termijn voor het opt-outbericht, op de grond dat te weinig gedupeerden gebonden zijn of op een andere in de regeling genoemde grond. Zo'n opzegging moet worden aangekondigd in twee nieuwsbladen en schriftelijk worden meegedeeld aan de betrokken stichting of vereniging, en de bekende gedupeerden moeten zo snel mogelijk worden geïnformeerd.

Geen beroep meer op bedrog of dwaling

Na de verbindendverklaring kunnen de partijen die de regeling sloten zich niet meer beroepen op de vernietigingsgrond van het derde lid van artikel 3:44 BW, die over bedrog gaat, en evenmin op die van artikel 6:228 BW, die over dwaling gaat. De overige gronden van dat artikel van Boek 3, bedreiging en misbruik van omstandigheden, blijven wel inroepbaar. Een gedupeerde kan zich op zijn beurt niet beroepen op de vernietigingsgrond uit artikel 7:904 BW, eerste lid. De regeling moet immers rust brengen voor een grote groep tegelijk.

Een voorbeeld: iemand die schade heeft geleden leest de aankondiging en vindt de vergoeding te laag omdat zijn situatie afwijkt. Hij kan binnen de gestelde termijn schriftelijk laten weten niet gebonden te willen zijn, en houdt daarmee de mogelijkheid om zelf een vordering in te stellen.

In de praktijk

Let op de termijn en op het adres waar het bericht heen moet, en bewaar het verzendbewijs. Wie niets doet, doet mee. Overweegt u eruit te stappen, weeg dan af wat een eigen procedure kost en oplevert tegenover de vergoeding uit de regeling, die doorgaans sneller en zonder proces te verkrijgen is.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst