- Zodra de verzekeringnemer of de tot uitkering gerechtigde van de verwezenlijking van het risico op de hoogte is, of behoort te zijn, is hij verplicht aan de verzekeraar de verwezenlijking te melden. Dit geschiedt zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk is.
- De verzekeringnemer en de tot uitkering gerechtigde zijn verplicht binnen redelijke termijn de verzekeraar alle inlichtingen en bescheiden te verschaffen welke voor deze van belang zijn om zijn uitkeringsplicht te beoordelen.
- Indien door de tot uitkering gerechtigde een verplichting als bedoeld in de leden 1 of 2 niet is nagekomen, kan de verzekeraar de uitkering verminderen met de schade die hij daardoor lijdt.
- De verzekeraar kan het vervallen van het recht op uitkering wegens niet-nakoming van een verplichting als bedoeld in de leden 1 en 2 slechts bedingen voor het geval hij daardoor in een redelijk belang is geschaad.
- Het recht op uitkering vervalt indien de verzekeringnemer of de tot uitkering gerechtigde een verplichting als bedoeld in de leden 1 en 2 niet is nagekomen met het opzet de verzekeraar te misleiden, behoudens voor zover deze misleiding het verval van het recht op uitkering niet rechtvaardigt.
←
Terug 7:940 · Duur, verlenging en opzegging van de verzekering
Verder 7:942 · Verjaring van de vordering op de verzekeraar
→
Boek 7 Artikel 941 (7:941 BW)
Schade melden en inlichtingen geven aan de verzekeraar
Wettekst
Toelichting
Artikel 7:941 BW gaat over wat er van de verzekerde wordt verwacht zodra het risico zich verwezenlijkt. Twee verplichtingen staan centraal. De eerste is de melding: zodra de verzekeringnemer of de tot uitkering gerechtigde weet, of behoort te weten, dat het risico zich heeft verwezenlijkt, moet hij dat aan de verzekeraar melden, en wel zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk is. De tweede is de informatieplicht: binnen redelijke termijn moeten alle inlichtingen en stukken worden verstrekt die de verzekeraar nodig heeft om te beoordelen of hij moet uitkeren.
Zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk
De wet noemt geen vast aantal dagen. De maatstaf is wat in de gegeven omstandigheden redelijk is. Iemand die na een ongeval in het ziekenhuis ligt, heeft meer tijd dan een bedrijf met een schadeafdeling. Ook telt mee wanneer iemand behoorde te weten dat het risico zich had verwezenlijkt: wie maandenlang niet naar zijn vakantiewoning omkijkt terwijl er signalen waren van waterschade, kan zich niet zonder meer beroepen op late ontdekking. Polisvoorwaarden noemen vaak wel een concrete termijn; die kan de wettelijke norm niet vervangen, maar geeft wel aan wat de verzekeraar verwacht.
Wat als er te laat wordt gemeld
- Vermindering met de schade. De verzekeraar mag de uitkering verminderen met de schade die hij door de te late melding of het uitblijven van informatie lijdt, bijvoorbeeld doordat hij de oorzaak niet meer kon onderzoeken of de schade niet meer kon beperken.
- Verval alleen bij een redelijk belang. Een polisbeding dat het recht op uitkering geheel doet vervallen, kan de verzekeraar alleen inroepen als hij door de niet-nakoming werkelijk in een redelijk belang is geschaad. Enkel tijdsverloop is dus niet genoeg.
- Verval bij opzet tot misleiding. Wie de meldings- of informatieplicht schendt met het oogmerk de verzekeraar te misleiden, verliest het recht op uitkering, behalve voor zover die misleiding dat zware gevolg niet rechtvaardigt.
Dat laatste zinsdeel wordt gemakkelijk overschat. Het uitgangspunt is streng: wie met het opzet tot misleiding handelt, verliest zijn recht op de hele uitkering, ook wanneer het bedrog maar een deel van de claim betreft. Alleen als bijzondere omstandigheden dat zware gevolg niet rechtvaardigen, bijvoorbeeld een onwaarheid over een echt ondergeschikt punt in een verder eerlijke claim, blijft het verval achterwege, en die uitzondering wordt terughoudend toegepast.
Een voorbeeld. Na een inbraak meldt iemand de schade pas na vijf weken, omdat hij op reis was. De verzekeraar kan de uitkering verminderen als hij door het tijdsverloop bewijs is misgelopen, bijvoorbeeld camerabeelden die inmiddels zijn gewist. Kan hij niet aanwijzen welk nadeel hij heeft geleden, dan blijft de uitkering in stand. Zet dezelfde persoon een gestolen laptop op de lijst die hij nooit heeft gehad, dan is er sprake van opzettelijke misleiding en staat het hele recht op uitkering op het spel.
In de praktijk
Meld altijd meteen, ook als nog niet duidelijk is hoe groot de schade is; melden kost niets en te laat melden kan geld kosten. Lever gevraagde stukken volledig aan en bewaar kopieën. Overdrijf nooit: het financiële voordeel van een opgeblazen post weegt niet op tegen het risico dat de hele claim vervalt. Van de bepalingen over de melding, de informatieplicht, het vervalbeding en de misleiding kan niet ten nadele van de verzekeringnemer of de rechthebbende worden afgeweken.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer vervalt het recht op uitkering bij te late melding?
Een verzekerde meldde een schadeclaim van een werknemer pas jaren na het ontstaan bij zijn verzekeraars, die zich beriepen op het vervalbeding in de polis. De Hoge Raad oordeelde dat een beroep op zo'n vervalbeding wegens te late melding alleen opgaat als de verzekeraar daardoor in een redelijk belang is geschaad, en dat art. 7:941 lid 4 BW de vastlegging is van een al onder het oude recht gegroeide rechtsovertuiging. De verzekeraar moet dat geschade belang stellen; betwist de verzekerde dat voldoende gemotiveerd, dan rust de bewijslast op de verzekeraar. Het hof had het betoog van de verzekeraars dat zij door de late melding onderzoeksmogelijkheden hadden gemist zonder toereikende motivering gepasseerd; de Hoge Raad vernietigde het arrest en verwees de zaak.
-
Onjuiste informatie na de schade: welke maatstaf?
De polis van een kostbaarhedenverzekering verplichtte de verzekerde juiste informatie te verstrekken; de verzekeraar wilde daaraan verval van het recht op uitkering verbinden. De Hoge Raad oordeelt dat een beroep op zo'n clausule moet worden getoetst aan de wettelijke maatstaven voor de inlichtingenplicht: schending leidt in beginsel tot vermindering van de uitkeringsplicht, en alleen bij opzet de verzekeraar te misleiden tot algeheel verval. Daarnaast oordeelt de Hoge Raad dat gebondenheid aan een voortaxatie pas wijkt als die gebondenheid naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is.
-
Opzet tot misleiding bij het melden van schade
Een verzekerde met een arbeidsongeschiktheidsverzekering had niet gemeld dat hij zijn werkzaamheden weer had uitgebreid; de verzekeraar vond dat misleiding. De Hoge Raad oordeelde dat bij schending van de inlichtingenplicht na een schadegeval moet worden onderzocht of de bedoeling heeft voorgezeten de verzekeraar te bewegen tot een uitkering die hij zonder die schending niet zou hebben verstrekt. Dat is dezelfde maatstaf als bij verzwijging vóór het sluiten van de verzekering. Wijst de rechter het beroep op algeheel verval af, dan moet hij de subsidiaire beroepen op de andere leden van dit artikel alsnog beoordelen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.