Boek 7 Artikel 318 (7:318 BW)

Pacht is niet alleen een zaak van de twee partijen die de afspraak maken. De pachtovereenkomst, de overeenkomst waarmee zij wordt gewijzigd en de overeenkomst waarmee zij wordt beëindigd, hebben alle drie de goedkeuring van de grondkamer nodig. De grondkamer is een gespecialiseerd college dat pachtafspraken toetst aan de wet en aan het landbouwbelang.

Waarom een extern oordeel

De pachtregeling beschermt de pachter en bewaakt daarnaast bredere belangen: redelijke pachtprijzen, doelmatige verkaveling en een gezonde bedrijfsstructuur. Die belangen zijn niet vanzelf gediend als twee partijen samen iets afspreken. De toets komt niet vooraf: de overeenkomst komt eerst tot stand en bindt partijen, en wordt daarna binnen twee maanden ter goedkeuring bij de grondkamer ingezonden.

Waarvoor geldt de goedkeuring

Drie soorten afspraken vallen onder het goedkeuringsvereiste.

• De pachtovereenkomst zelf. Het aangaan van de pacht, met alles wat daarin is geregeld.
• De wijziging. Bijvoorbeeld een andere prijs, een andere duur of een ander perceel.

- De beëindiging. Een afspraak om de pacht met wederzijds goedvinden te laten eindigen.

De uitzondering bij beëindiging

Voor de beëindigingsovereenkomst geldt iets bijzonders: het vereiste van goedkeuring vervalt door de feitelijke uitvoering van die overeenkomst. Hebben partijen de beëindiging dus daadwerkelijk uitgevoerd, doordat de pachter het land heeft verlaten en de verpachter het weer in gebruik heeft genomen, dan hoeft de grondkamer er niet meer aan te pas te komen. Zolang die uitvoering er niet is, blijft de goedkeuring nodig.

Een voorbeeld: een pachter en een verpachter komen overeen dat de pacht van een perceel op 1 november eindigt. De pachter oogst, levert het land op en de verpachter gaat het zelf gebruiken. De beëindiging is dan uitgevoerd en het goedkeuringsvereiste speelt geen rol meer. Blijft de pachter daarentegen gewoon zitten en verandert er niets, dan is de beëindiging niet uitgevoerd en is goedkeuring wel vereist.

In de praktijk

Reken erop dat een pachtafspraak na het sluiten nog langs de grondkamer gaat, zend haar binnen twee maanden in en houd rekening met de tijd die de behandeling kost. De pachttitel kent daarnaast een afdeling met bijzondere pachtvormen, waarvoor op het punt van goedkeuring en inzending eigen regels gelden; wie een andere dan de gewone pachtvorm overweegt, gaat dus eerst na welke regels voor die vorm van toepassing zijn. Dien stukken volledig in, met een duidelijke omschrijving van het perceel, de prijs en de duur. Ook een wijziging die partijen tussentijds afspreken, zoals een aangepaste prijs of een extra perceel, gaat ter goedkeuring naar de grondkamer. En bedenk dat de grondkamer niet alleen ja of nee zegt: zij kan een overeenkomst ook aanpassen op de punten die goedkeuring in de weg staan.