Boek 7 Artikel 754 (7:754 BW)

De aannemer is de deskundige. Ziet hij dat de opdracht niet klopt, dat de aangeleverde materialen niet deugen of dat de tekeningen een fout bevatten, dan mag hij niet zwijgend doorwerken. Dit artikel verplicht hem de opdrachtgever te waarschuwen, zowel bij het aangaan van de overeenkomst als tijdens de uitvoering. Doet hij dat niet, dan kan hij zich er later niet op beroepen dat hij alleen maar uitvoerde wat hem was opgedragen.

Waarvoor moet worden gewaarschuwd

• Onjuistheden in de opdracht zelf, voor zover de aannemer die kende of redelijkerwijs behoorde te kennen.
• Gebreken en ongeschiktheid van zaken van de opdrachtgever, dus van materialen die deze aanlevert, en uitdrukkelijk ook van de grond waarop het werk wordt uitgevoerd.

- Fouten in stukken van de opdrachtgever: plannen, tekeningen, berekeningen, bestekken en uitvoeringsvoorschriften.

De maatstaf: kennen of behoren te kennen

De plicht gaat niet verder dan wat de aannemer wist of wat hij als vakman had moeten zien. Hij hoeft niet elk ontwerp van een derde volledig na te rekenen, maar hij mag ook niet zijn ogen sluiten voor iets wat een redelijk bekwaam vakgenoot zou opvallen. Hoe hoger de deskundigheid die hij zich aanmeet, hoe meer er van hem mag worden verwacht.

Strengere eisen bij bouwwerken

Gaat het om de aanneming van een bouwwerk, dan stelt het tweede lid vormeisen aan de waarschuwing. Zij moet schriftelijk en ondubbelzinnig zijn, en de aannemer moet tijdig wijzen op de mogelijke gevolgen voor een deugdelijke nakoming. Een opmerking in het voorbijgaan op de bouwplaats is dus niet genoeg: de opdrachtgever moet zwart op wit begrijpen wat er mis kan gaan en welk risico hij loopt als hij toch doorzet.

Kan hiervan worden afgeweken

Van dat tweede lid kan niet ten nadele van de opdrachtgever worden afgeweken als die een natuurlijk persoon is die niet handelt voor beroep of bedrijf. Voor de particuliere opdrachtgever is de schriftelijke, ondubbelzinnige waarschuwing dus een recht waar geen algemene voorwaarde omheen kan. Bij zakelijke opdrachtgevers ligt dat anders en is er meer contractsvrijheid.

Een voorbeeld: een particulier laat een aanbouw plaatsen op een ondergrond die volgens de aannemer te slap is voor de gekozen fundering. Zegt hij daar niets over en zakt de aanbouw later, dan kan hij zich niet verschuilen achter de tekening van de architect. Waarschuwt hij wel, schriftelijk en met uitleg over de gevolgen, en kiest de opdrachtgever er toch voor door te gaan, dan komen de gevolgen op grond van artikel 7:760 BW voor rekening van de opdrachtgever. Dat geldt alleen voor zover de aannemer ook verder niet in deskundigheid of zorgvuldigheid is tekortgeschoten: waarschuwen en daarna slordig werken levert geen vrijbrief op, en het risico kan dus ook over beide partijen worden verdeeld.

In de praktijk

Voor de opdrachtgever: bewaar alle berichten van de aannemer over risico's, en vraag bij twijfel om een schriftelijke bevestiging van wat er is gezegd. Ontbreekt een waarschuwing terwijl het probleem voorzienbaar was, dan is dat een zelfstandig verwijt aan de aannemer. Voor de aannemer: leg waarschuwingen altijd schriftelijk vast, ook bij kleinere klussen, want de bewijslast dat er is gewaarschuwd rust in de praktijk op hem.