Boek 7 Artikel 526 (7:526 BW)

Wie ontdekt dat er van zijn rekening iets is afgeschreven waarmee hij niet heeft ingestemd, of dat een betaling verkeerd is uitgevoerd, moet aan de bel trekken. Dit artikel koppelt daar een termijn aan. Meldt hij het niet onverwijld en in elk geval niet binnen dertien maanden na de valutadatum waarop zijn rekening is gedebiteerd, dan verliest hij zijn aanspraak op herstel. Dat is een stevige sanctie, en daarom is de uitzondering die het artikel maakt minstens zo belangrijk.

Waar het over gaat

De regel geldt voor de betaaldienstgebruiker die bekend is met een niet-toegestane of onjuist uitgevoerde betaling waarvoor hij zijn betaaldienstverlener aansprakelijk kan houden. Daaronder vallen ook de gronden voor aansprakelijkheid bij niet-uitgevoerde of gebrekkig uitgevoerde betalingen, die verderop in deze titel staan in artikel 7:543 BW en de artikelen daarna. Het gaat dus niet alleen om fraude met een pas, maar ook om een overboeking die bij de verkeerde partij belandt of die te laat wordt uitgevoerd.

Onverwijld, en uiterlijk dertien maanden

Er staan twee eisen in één zin. Onverwijld betekent: zodra de gebruiker het weet. Wachten tot het eind van het jaar omdat de uiterste termijn nog niet verstreken is, past daar niet bij. De harde buitengrens is dertien maanden na de valutadatum van de debitering — de datum die bepaalt vanaf wanneer het bedrag rentetechnisch van de rekening af is. Na die grens is herstel via deze weg niet meer te krijgen. Tegenover een consument ligt die termijn vast. Is de gebruiker geen consument, dan mogen partijen op grond van artikel 7:550 BW een andere en ook kortere termijn afspreken; wie een zakelijke rekening heeft, kijkt dus ook in zijn voorwaarden.

De uitzondering die telt

De termijn geldt niet als de betaaldienstverlener de informatie over de betaling niet heeft verstrekt of beschikbaar gesteld op de manier die is voorgeschreven bij of krachtens de regels die daarvoor op grond van de Wet op het financieel toezicht zijn gesteld. Dat is logisch: van een klant die de transactie nooit heeft kunnen zien, kan niet worden verlangd dat hij binnen dertien maanden protesteert. Wie zich op deze uitzondering beroept, heeft er belang bij te kunnen laten zien dat de afschriften of meldingen inderdaad zijn uitgebleven — en de bewijslast dat de informatieplichten zijn nagekomen ligt volgens artikel 7:521b BW bij de betaaldienstverlener.

Als er een tussenpartij bij betrokken was

Is de betaling gestart via een betaalinitiatiedienstverlener, dan blijft de klant zijn herstel halen bij de bank die zijn rekening aanhoudt. De onderlinge verhouding tussen die bank en de tussenpartij is elders geregeld, onder meer in artikel 7:528 BW en artikel 7:543 BW. Voor de klant verandert er dus niets aan het adres waar hij moet zijn.

Een voorbeeld

Iemand kijkt zelden op zijn rekening en ontdekt na anderhalf jaar een reeks kleine afschrijvingen die hij nooit heeft toegestaan. De oudste vallen buiten de dertien maanden en zijn langs deze weg niet meer terug te halen. Van de recentere kan hij herstel vragen, mits hij dat nu meteen doet. Had hij nooit afschriften of meldingen gekregen op de voorgeschreven manier, dan ligt dat anders — dan werkt de termijn niet tegen hem.