Boek 7 Artikel 60 (7:60 BW)

Voordat een consument aan een lening vastzit, moet hij weten wat hij tekent. Dit artikel verplicht de kredietgever, of de kredietbemiddelaar die namens hem optreedt, om geruime tijd voordat de consument door een overeenkomst of een aanbod wordt gebonden de voorgeschreven precontractuele informatie te geven, op de voorgeschreven manier. Gebeurt dat niet, dan levert dat een oneerlijke handelspraktijk op in de zin van artikel 6:193b BW.

Wanneer de informatie moet komen

De wet zegt: geruime tijd voordat de consument gebonden raakt. Dat is meer dan het overhandigen van een stapel papier op het moment van tekenen. De bedoeling is dat hij de gegevens rustig kan lezen, met andere aanbiedingen kan vergelijken en zo nodig advies kan vragen. Hoeveel tijd geruime tijd precies is, hangt af van de omstandigheden: bij een groot en langlopend krediet mag meer worden verwacht dan bij een eenvoudige, korte faciliteit.

Wie de informatie moet geven

De plicht rust op de kredietgever en, waar een kredietbemiddelaar is ingeschakeld, op die bemiddelaar. Loopt het contact via een tussenpersoon of via de verkoper van het product dat wordt gefinancierd, dan kan de informatie dus ook van die partij komen. Dat er een bemiddelaar tussen zit, ontslaat de kredietgever niet zonder meer van zijn eigen verplichting; wie de consument kan aanspreken, hangt af van de rol die ieder van beiden bij het aanbod heeft gespeeld.

Waar de informatie over gaat

De inhoud staat in de Europese richtlijn waarop deze titel berust, die daarvoor een gestandaardiseerd formulier voorschrijft. Het gaat om de kern van het aanbod: het soort krediet, het kredietbedrag, de looptijd, de rentevoet en of die vast of variabel is, het jaarlijks kostenpercentage, het totale door de consument te betalen bedrag, de termijnen, eventuele verplichte nevendiensten en de rechten die de consument heeft. Door dat vaste formaat kan hij offertes naast elkaar leggen.

Extra informatie bij effectenkrediet

Wie belegt met geleend geld en zijn portefeuille als onderpand geeft, krijgt een aangepaste versie van dezelfde informatie plus drie specifieke punten. Hem moet worden verteld dat het om doorlopend krediet tegen onderpand van een effectenportefeuille gaat en dat de kredietlimiet afhangt van een dekkingspercentage en eventueel van spreidingseisen; welk dekkingspercentage en welke spreidingseisen de kredietgever hanteert; en, als hij per soort financieel instrument verschillende percentages gebruikt, welk percentage voor welk soort geldt.

Dat is voor de belegger de meest praktische informatie die er is. Het dekkingspercentage bepaalt namelijk hoeveel hij mag opnemen en, bij een koersdaling, wanneer hij moet bijstorten of gedwongen wordt verkocht. Een spreidingseis kan betekenen dat een portefeuille met één fonds erin veel minder kredietruimte geeft dan dezelfde waarde verspreid over meerdere fondsen.

Iemand wil een lening voor een verbouwing en krijgt bij het gesprek een gestandaardiseerd overzicht mee met bedrag, looptijd, rente en totale kosten. Thuis vergelijkt hij dat met een aanbod van een andere aanbieder. Dat is precies waarvoor deze verplichting bestaat; wie het formulier pas op de balie bij de handtekening krijgt, heeft die vergelijking niet kunnen maken.

In de praktijk

Ontbreekt de informatie of komt zij te laat, dan staat de consument niet met lege handen: de kwalificatie als oneerlijke handelspraktijk opent de weg naar vernietiging van de overeenkomst en naar schadevergoeding volgens de regeling in Boek 6. Voor de aanbieder is de les dat het bewijzen van tijdige verstrekking net zo belangrijk is als het verstrekken zelf; vastleggen op een duurzame drager, met datum, voorkomt discussie.